Ο ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1 δεν είναι πια κοντά μας

Ο ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1 δεν είναι πια κοντά μας

 

 

γράφει Μανώλης Δημελλάς

  • Φυλάξου απ’ την ώρα την κακιά να ζήσεις χίλια χρόνια.

Μα και πως ορίζει κανείς ποια είναι η ανάποδη, η στραβή στιγμή του;

 

Ώρες-ώρες οι άνθρωποι θαρρούν πως είναι ξεπατικώματα του δωδεκάθεου κι έτσι, αληθινά ανήμποροι, αν και δεν το καταλαβαίνουν, μοιάζουν με μικρά τυφλά γατιά. Αδυνατούν να ανοίξουν τα μάτια που κρύβουν μεσ’ τα σωθικά τους, να αλλάξουν δυο κουβέντες με τις ψυχές που έχουν όλα τα άλλα πλάσματα κι είναι σχεδόν αδύνατο να αφουγκραστούν όλα κείνα που τα βαφτίζουν άψυχα και τα προσπερνούν δίχως καν να τα προσέξουν.

Ο λόγος για ένα καλοτάξιδο ψαράδικο καΐκι που άκουγε στο όνομα ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1 και έσπασε, έγινε χίλια κομμάτια, όμως έχει τουλάχιστον τι χαρά, αν υπάρχει τέτοια, να μη μετρά την καταστροφή του μέσα από τα ανθρώπινα χέρια.

Ένα σκαρί που έθρεψε πολλές ανθρώπινες φαμίλιες, από το 1978 μέχρι τη νύχτα του περασμένου Σαββάτου.

Ήταν κοντά στα μεσάνυχτα, 4η προς 5η του Απρίλη 2020, όταν ένας άνεμος, ο Σορόκος, όπως κάνει κάθε φορά που θέλει να δείξει την παρουσία και την υπεροχή του, δε λογάριασε τα ανθρώπινα καλιμέντα, ούτε το τσιμεντένιο λιμάνι της Καρπάθου. Έφερε ένα πελώριο κύμα  και το άρπαξε, πρώτα σήκωσε το ψαράδικο ψηλά κι ύστερα το έφερε δυο βόλτες μέσα στο νερό και με μια ανείπωτη βία το έσπασε στο βυθό της θάλασσας. 

Ο ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1 είχε βγει από τα ξακουστά καρνάγια που υπήρχαν στο Καρλόβασι της Σάμου, δουλεμένο μέσα στα χέρια του ναυπηγού Γιάννη Ψηλοβάτη.

Αρκετά χρόνια αργότερα πουλήθηκε στην Κάρπαθο, σε έναν ντόπιο ψαρά, τον Ζαφείρη Καζηλιέρη.  Κάποια στιγμή άλλαξε και πάλι χέρια, ήταν το 1985, όταν πέρασε στο Γιάννη Κόκκινο.

Παλιός σφουγγαράς ο Γιάννης, με καταγωγή από την Κάλυμνο, βρέθηκε γαμπρός στην Κάρπαθο και έμεινε να αλωνίζει και να τρυγά τα πέλαγα του νησιού. Αυτό ήταν το τρίτο του καΐκι, μα τοχε μόνο για ψάρεμα, με αυτό το σκαρί δεν έβαζε πια στολή, όμως από την πρώτη στιγμή είχε παρέα το γιό του, τον Μανώλη, που τότε ήταν δεν ήταν έξι χρονών παιδί και διδάχτηκε τους κανόνες της θάλασσας πάνω σ΄αυτό το ψαράδικο.

Το καΐκι δεν άλλαξε όνομα, από μέσα από το καρνάγιο βγήκε ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1 και με αυτό το όνομα το γνώριζε και το καμάρωνε όλη η Κάρπαθος!

Πρόκειται για ένα ψαράδικο 7.25 μέτρων τρεχαντήρι. Ένα ψιλοζωζμένο σκαρί, με τα παραπέτα του τα καλά κι ήταν αρματωμένο με σύγχρονα όργανα, τέτοια που δε το τρόμαζε η σκοτεινιά κι αντάρα της θάλασσας.

Ο ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1 γυρνούσε όλη την Κάρπαθο, έφτανε στην Κάσο κι από εκεί, κάποιες φορές, τραβούσε στην Αστακίδα. Κάθε χρόνο μια φορά ταξίδευε στην Κάλυμνο, εκεί έμπαινε στο καρνάγιο, ξαπόσταινε και τα ξύλα του γνώριζαν τη φροντίδα των ανθρώπινων χεριών κι όλο αυτό το ταξίδι γινόταν γιατί η Κάρπαθος είναι πολλά χρόνια που έχει πάψει να έχει καραβομαραγκούς.

Κάπως έτσι λοιπόν σχεδιάστηκε και γεννήθηκε το ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1 κι έζησε 42 ολόκληρα χρόνια, δίχως να αρνηθεί τη δουλειά του κι είχε για ανταμοιβή να αγαπηθεί πολύ από τους ανθρώπους του. Ειδικά ο τελευταίος ψαράς που το κουμάνταρε, ο Μανώλης Κόκκινος, πέρασε όλα του τα χρόνια μέσα σε αυτό το καΐκι, δέθηκαν μαζί του ακόμη και η μια του κόρη, η Μαρία που συχνά την έπαιρνε κοντά του στο ψάρεμα.

Το περασμένο Σάββατο, γύρω στις 22.30 έτυχε να βάλει λίγο παραπάνω καιρό κι ο Μανώλης, που γνωρίζει τις δυσκολίες στο λιμάνι του νησιού, έτρεξε να βοηθήσει έναν φίλο ψαρά και να προστατέψει το σκάφος του. Το τράβηξε με το ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1 και παρά τις δυσκολίες το πήγε στη μαρίνα, αφού το έδεσαν και το ασφάλισαν, επέστρεψε με το καΐκι του στην αρχική θέση, στο λιμάνι, κάπου μπροστά από το λιμεναρχείο κι ούτε που σκέφτηκε την κακιά ώρα που πλησίαζε.

Βρεμένος από το θαλασσινό νερό για μια στιγμή πετάχτηκε στο σπίτι για να αλλάξει, δεν πέρασε ώρα όταν χτύπησε το τηλέφωνο και ένας φίλος τον προειδοποίησε για το κακό που θα γινόταν.

Ήταν  23.45 το καΐκι του, ο ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1, κινδύνευε μέσα στο λιμάνι.

Δεν φόρεσε πανωφόρι, με ένα κοντομάνικο έτρεξε βολίδα κάτω κι η θάλασσα, αν ήταν άνθρωπος, ίσως να λέγαμε πως έσταζε χολή.

Λίγα λεπτά μετά, μα ήταν τόσο μανιασμένη που μπροστά στα μάτια του, έφερε ένα κύμα και το καΐκι έπαιξε μια τούμπα.

Ο Μανώλης ταχασε, ήθελε να πέσει στη θάλασσα, μήπως μπορέσει να το σώσει, όμως για καλή τύχη ήταν κοντά η σύζυγος του και ένας ξάδερφος, που τον κράτησαν μακριά από μια τέτοια αποκοτιά.

«Πρώτη φορά μετά από 33 χρόνια που είμαι ψαράς και είδα τέτοιο κύμα μέσα στο λιμάνι. Ένα καΐκι 7.40 τουμπάρισε, χτύπησε στο βυθό και έγινε κομμάτι».

Έτσι μας περιέγραψε την στιγμή της καταστροφής κι έπειτα μας εξηγούσε την πίκρα που ένιωθε κάθε φορά που μελετούσε το καΐκι, μα ήταν η οικογένεια του. Τον περισσότερο χρόνο της ζωής του μέχρι σήμερα ο Μανώλης τον έχει περάσει μέσα στη θάλασσα. Έχει ταξιδέψει με μεγάλες κακοκαιρίες, γνωρίζει και σέβεται το καρπάθιο πέλαγος, από 6 χρονών ήταν μέσα σε αυτό καΐκι.  

Στο δικό τους το ψάρεμα έλειπαν καμιά φορά και πιο πολλές από 20 μέρες το μήνα, κι ‘ολες τις έβγαζαν μέσα στο καΐκι. Είχαν φαγητά, τρόφιμα, ρούχα, νερό πόσιμο, νερό για μπάνιο, γκαζιέρα, δηλαδή ένα κανονικό σπιτικό πάνω στη θάλασσα.

Περίπου μια βδομάδα αργότερα και το κουφάρι ήταν ακόμη στη θάλασσα, ο Μανώλης έκανε μια προσπάθεια να το τραβήξει. Μέσα στο βυθισμένο σκάφος ήταν οι μηχανές το GPS κι άλλα εργαλεία. Πήρε λίγα σπασμένα μαδέρια, έπειτα πήγε σε μια γωνιά και έφερνε στο μυαλό μνήμες από τα αμέτρητα ταξίδια, από τα δεκάδες ψαρέματα που έκανε με το καΐκι, θυμήθηκε τα δικά του παιδικά χρόνια, κάπως έτσι βιώνει κανείς τη θλίψη.

Ενδεικτικά για να φτιαχτεί σήμερα κάτι αντίστοιχο με το ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1, το κόστος φθάνει γύρω στις 40.000 ευρώ.

Ο Μανώλης θα μας πει:

«Μου λένε κάτσε στη στεριά να ξελασκάρεις, αλλά η θάλασσα έχει μια περίεργη μυρωδιά κι εμείς που την έχουμε ζήσει μας κρατά σφιχτά δεμένους μαζί της. 

Καΐκι λοιπόν κάποια στιγμή θα ξαναφτιάξω, αλλά τον ΝΕΚΤΑΡΙΟ 1 δεν θα τον ξαναφέρω πίσω. Ο ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 1 είχε ψυχή!

Και δεν είναι η χασούρα, ήταν μέλος της οικογένεια μου. Δεν το έβαλα για απόσυρση, μέχρι και πριν 3 μήνες έφτασαν στο σπίτι χαρτιά, για να το σπάσω και να πάρω κάποια χρήματα. Ούτε που  πέρασε κάτι τέτοιο από το μυαλό μου».

Στο νησί δεν υπάρχει γλίστρα για τα αλιευτικά, ούτε και λιμάνι για να ελλιμενιστούν με ασφάλεια τα ψαράδικα, μα όσο κι αν φωνάζουν οι ψαράδες του νησιού κανείς δε φαίνεται να τους ακούει και να τους υπολογίζει.

Μόνο το μέτρο της απόσυρσης, των παλιών σκαφών, που εφάρμοσε η Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1991, έπιασε τόπο και κυριολεκτικά ρήμαξε τα παλιά ξύλινα σκάφη, έτσι κατέστρεψαν τα ζωντανά στολίδια του Αιγαίου.

Μόλις πριν 3 χρόνια υπήρχαν 20-25 τέτοια ψαράδικα μέσα στο λιμάνι της Καρπάθου. Μετά το σπάσιμο και την επιδότηση απέμειναν μόνο 7 επαγγελματικά ψαράδικα και σήμερα χωρίς τον ΝΕΚΤΑΡΙΟ μετράμε μόνο έξι τέτοια αλιευτικά και σημειώστε ότι ο νόμος απαγορεύει την ασφάλιση στα αλιευτικά σκάφη.

Κι αυτές οι δύσκολες μέρες, που σήμερα περνάμε, θα γίνουν παρελθόν, δε ξέρω αν μέσα στο σκοτεινό βυθό της ανθρώπινης μνήμης χωρά και κι αυτό το ξύλινο ψαράδικο.

Δε ξέρω πόσοι θα θυμούνται τον ΝΕΚΤΑΡΙΟ 1, μάλλον τίποτε ψαράδες, ναυτικοί από κείνους που κάθονται σιωπηλοί και ζυγιάζουν τον κόσμο  με τα μάτια. Μα  είναι σίγουρο ότι έτσι αδειανό από ξύλινα σκαριά, το καρπάθικο λιμάνι, όσο κόσμο, όσο τουρισμό και ναχει πάνω στη ράχη του νησί, η θάλασσα θα δυσκολευτεί να νιώσει την παλιά της περηφάνια. 

φωτογραφία Μανώλης Κόκκινος