Ο πατριώτης Ιωάννης Γιαννάκης

Ο πατριώτης Ιωάννης Γιαννάκης

 

γράφει ο Μανώλης Δημελλάς

Άτυχος ή μήπως τυχερός εκείνος που δεν έτυχε να ζήσει έναν ανεκπλήρωτο έρωτα;

Απαντήσεις δε χωρούν και μια τέτοια υπόθεση είναι τόσο κρυφή κι αμέτρητα προσωπική, που δε σηκώνει κουβέντες, μα καμιά φορά είναι τέτοιες οι θύμησες που κάνουν και τα πιο σκληρά σίδερα να λυγάνε και να μοιάζουν με κείνα τα ταλαίπωρα ξεφτισμένα σχοινιά που δένουν τα παλιά αδέσποτα βαπόρια.

Πάνε κάμποσα χρόνια που η ιστορία ενός τέτοιου έρωτα έγινε βιβλίο από τον σπουδαίο Καρπάθιο ιστορικό συγγραφέα Μανώλη Κασσώτη και έτσι έμεινε να στοιχειώνει το νησί και να αναθρέφει τις περαστικές γενιές, που κι αυτές τρέχουν, σα ναναι φτερά που ταχει αρπάξει ο μπονέντης.

Η πικρή ιστορία του Ennio και της Αντιγόνης, είναι ο οδηγός μας για να ταξιδέψουμε σε κείνη την εποχή και να γνωρίσουμε μια από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες της Καρπάθου.

Πρόκειται για τον δικηγόρο Ιωάννη Μιχαήλ Γιαννάκη.

Ο Ιωάννης γεννήθηκε στις Μενετές το 1885, γιός του μιναδόρου Μιχαήλ Εμμανουήλ Γιαννάκη (1847-1933), το πρώτο που έμαθε ήταν να αγαπά την πατρίδα κι ήταν έτσι μεγαλωμένος, κυριολεκτικά μέσα στην ποδιά της Παναγίας, της εκκλησίας των Μενετών, που από μικρό παιδί συμμετείχε ενεργά στην εκκλησιαστική ζωή του χωριού κι έφτασε να γίνει ένας αξιόλογος ψάλτης.

Ο πατέρας του Γιαννάκη ήταν μάστορας πέτρας, ξενιτεύτηκε στη Σέριφο όπου δούλεψε στις βαθιές στοές των μεταλλείων σιδήρου. Είχε όνειρα για τον γιό του κι όσο τον έβλεπε να ρουφά τα γράμματα τόσο ένιωθε πιο σίγουρος για την απόφαση να τον στείλει στην Αθήνα να σπουδάσει και να γίνει ένας χρήσιμος άνθρωπος για το τόπο του.

Ολοκληρώνει το Γυμνάσιο και συνεχίζει στην Νομική σχολή του πανεπιστημίου Αθηνών. Ήταν ακόμη φοιτητής, μα ήταν τέτοια η ζέση και το πάθος για την Δωδεκάνησο και την Κάρπαθο που έκδωσε την εφημερίδα «η Πατρίς» με στόχο να βροντοφωνάξει την αδήριτη ανάγκη για την ένωση των νησιών με τη μάνα Ελλάδα. 

Ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1907 για  και επέστρεψε στην Κάρπαθο, μάλιστα κατά την κατάληψη του νησιού από τους Ιταλούς εκείνος ήταν ήδη δικηγόρος.  Κατά την διετία  1915-16 τον συναντάμε στην Κω όπου και διετέλεσε Πρόεδρος του Αστικού Δικαστηρίου.

Στη συνέχεια παραιτήθηκε και συνέχισε τη δικηγορία στο νησί του.

Ο Γιαννάκης είχε σημαντικό ρόλο κατά την διάρκεια της καρπαθιακής επανάστασης και μάλιστα ήταν ένας από την πενταμελή πανκαρπαθιακή Επαναστατική επιτροπή (Χατζημήτρος Καπετανάκης, Χριστόφορος Σακελλαρίδης, Φραγκιός Σακελλαρίδης, Ιωάννης Οικονομίδης και Ιωάννης Γιαννάκης).

Στην συνέχεια (κατά την αγγλοκρατία) διετέλεσε Δήμαρχος Μενετών – Αρκάσας, Πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας Καρπάθου-Κάσου, επόπτης των σχολών των δυο νησιών καθώς επίσης και δικαστής, για της τυχόν διαφορές που είχαν οι Καρπάθιοι εκείνη την περίοδο.

Λίγο αργότερα μετακινήθηκε με την οικογένεια του στην Ρόδο, όπου συνέχισε την εργασία του και μέχρι τον Μάρτιο του 1947 ήταν Πρόεδρος του Αστικού Δικαστηρίου της Ρόδου.  Να αναφέρουμε ότι είχε παντρευτεί με τη δασκάλα, καταγωγή από το χωριό του,  Μαρίκα Χωρατατζή και μαζί απέκτησαν έναν γιό, τον Μιχάλη (ή όπως τον θυμούνται οι φίλοι Μιχαλάκη).

Το ζευγάρι χώρισε κι ο Γιαννάκης το 1921, ενώ δικηγορούσε και στην Κω, γνώρισε και παντρεύτηκε με την επίσης δασκάλα Κατερίνα Χατζηθεοδώρου, κόρη σπογγαροέμπορου από την Κάλυμνο και μαζί έκαμαν τρια παιδιά. Την Αντιγόνη, τον Θοδωρή και τον Μανώλη.

Ο Ιωάννης Γιαννάκης είχε όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν την έννοια του αληθινά φλογερού πατριώτη. Υπηρέτησε άδολα το νησί του, για οδηγό είχε βαθιά πίστη στον Θεό, ενώ η ελληνική σημαία ήταν το ζωντανό σύμβολο που οδηγούσε και την πιο μικρή του πράξη.

Λίγο πριν ανάψει ο μεγάλος πόλεμος (2ος Π.Π.) ο Γιαννάκης ζούσε με την οικογένεια του στην Κάρπαθο. Ανάμεσα στους Ιταλούς στρατιώτες και τους αξιωματικούς που έφταναν κατά κύματα στο νησί ήταν και ο 25χρονος Ennio Grimaldi. Ο νέος είχε σπουδάσει οικονομικά αλλά ήταν φύση καλλιτέχνης, έπαιζε μουσική, βιολί και ακορντεόν, επίσης έγραφε ποίηση και έπαιζε σε θεατρικές παραστάσεις.

Ο έρωτας είναι τυφλός κι όταν σε αγγίξει φαίνεται πως αλλάζει τα χρώματα που βλέπεις τον κόσμο! Έτσι κι ο Ennio, στο Κονάκι είδε την  Αντιγόνη, την πρωτοκόρη του Ιωάννη Γιαννάκη. Το κορίτσι είχε αρχαιοελληνική ομορφιά κι ο Ιταλός δεν πήγαινε πίσω.

Έτσι γεννήθηκε ένας έρωτας από κείνους που ούτε ο χρόνος, μα ούτε και οι άνθρωποι δεν είναι ικανοί να τους αγγίξουν! Μα όλοι γνώριζαν το άσβεστο πάθος του Γιαννάκη για την πατρίδα, δεν θα έδινε την κόρη του σε έναν Ιταλό.

Στο έξοχο βιβλίο του Μανώλη Κασσώτη «Μελαγχολική άνοιξη», περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια η πικρή ιστορία του Ennio και της Αντιγόνης. Ο πατέρας της δεν άφησε καμιά χαραμάδα ελπίδας στο ζευγάρι για να προχωρήσει και να ζήσουν μαζί.

 Ίσως σήμερα να μας φαίνεται σκληρός κι άδικος, όμως ο Γιαννάκης ήταν παράδειγμα στο νησί, ήταν τέτοιο το ήθος και η καθαρότητα της σκέψης όπως και της ζωής του, που δε του επέτρεπαν να δει τους κατακτητές πιο οικεία. Κι ο Ennio, όσο καλός κι αν ήταν, ήταν αξιωματικός του ιταλικού στρατού, άρα ένας εχθρός της Καρπάθου.

Ο Ιωάννης Γιαννάκης πέθανε τον Φλεβάρη του 1958 στη Ρόδο, μα ήταν ένας υπέροχος άνθρωπος, μετρημένος, τίμιος, δίκαιος, εργατικός, άψογος πατριώτης και καλός χριστιανός. Όπως έλεγε ο αξέχαστος Αριστείδης Παπουτσάκης, που είχε μνημονικό καλύτερο κι από το πιο ακριβό ξυράφι: «ο Γιαννάκης καλό έκαμε, μα κακό δεν εμπόρεσε να κάμει»!